Trong thời gian gần đây, nhiều phụ huynh không khỏi hoang mang khi liên tục chia sẻ trên mạng xã hội về việc nhận được các cuộc gọi khẩn cấp giả mạo giọng con cái, yêu cầu chuyển tiền ngay hoặc đe dọa tống tiền. Đây không phải là hình thức lừa đảo mới, tuy nhiên mức độ nguy hiểm ngày càng tăng khi kẻ xấu lợi dụng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) để giả giọng người thân một cách tinh vi, gần như thật tuyệt đối. Việc đánh vào tình thương và sự lo lắng của cha mẹ khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoảng loạn, mất bình tĩnh và dễ đưa ra quyết định sai lầm.

Hiện nay, các phần mềm AI giả giọng phát triển nhanh chóng với chi phí thấp, dễ tiếp cận và đa dạng công cụ. Chỉ cần vài giây âm thanh của nạn nhân, được trích xuất từ video trên mạng xã hội, clip gửi cho giáo viên, nhóm phụ huynh hoặc các đoạn ghi âm thông thường, kẻ xấu đã có thể tạo ra những kịch bản giả mạo cực kỳ thuyết phục. Điều này khiến việc phòng tránh trở nên khó khăn hơn, đặc biệt với những phụ huynh không am hiểu sâu về công nghệ.

Theo chia sẻ của nhiều phụ huynh, các cuộc gọi lừa đảo thường có kịch bản rất giống nhau: giọng trẻ em được giả rất thật, có tiếng khóc, run rẩy và liên tục kêu cứu “mẹ ơi cứu con”. Đi kèm với đó là âm thanh nền hỗn loạn như la hét, ồn ào nhằm tạo cảm giác con đang gặp nguy hiểm nghiêm trọng. Đáng chú ý, kẻ gian thường gọi đúng vào số điện thoại phụ huynh hay sử dụng trong gia đình – những số có thể đã bị rò rỉ dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Việc gọi trúng số riêng tư khiến cha mẹ dễ tin rằng chỉ người thân mới có thể biết được.

Thủ đoạn thâm độc nhất của các đối tượng lừa đảo là lựa chọn thời điểm và cách gây áp lực tâm lý. Chúng thường gọi lúc phụ huynh đang bận, không thể liên lạc ngay với nhà trường hay giáo viên để xác minh. Giọng nói trong cuộc gọi luôn gấp gáp, đe dọa, thúc ép phải xử lý ngay lập tức, không cho người nghe thời gian suy nghĩ. Nỗi sợ con gặp tai nạn, bị bắt cóc hoặc gặp rắc rối nghiêm trọng khiến nhiều cha mẹ chấp nhận làm theo yêu cầu, mục đích cuối cùng vẫn là chiếm đoạt tiền thông qua việc chuyển khoản gấp, nộp “phí giải cứu” hoặc thực hiện những chỉ dẫn bất thường khác.

Trước thực trạng này, điều quan trọng nhất được các chuyên gia và phụ huynh chia sẻ là phải giữ bình tĩnh trong mọi tình huống, tuyệt đối không chuyển tiền ngay lập tức. Phụ huynh cần ghi nhớ nguyên tắc “xác minh trước khi hành động”, tốt nhất là xác minh ít nhất hai lần qua các kênh khác nhau để đảm bảo con vẫn an toàn. Có thể gọi trực tiếp vào số điện thoại thật của con, liên hệ giáo viên chủ nhiệm, bảo vệ hoặc văn phòng nhà trường, đồng thời hỏi thêm người thân như ông bà, cha mẹ xem có ai đang ở gần con hay không.

Một giải pháp phòng ngừa hiệu quả khác là các gia đình nên thống nhất với con một “mật khẩu bí mật” – câu nói ngắn, dễ nhớ, chỉ những người trong gia đình biết. Trong trường hợp có sự việc thật xảy ra, người gọi phải nói đúng mật khẩu này, từ đó giúp phân biệt với kẻ lừa đảo. Bên cạnh đó, cha mẹ cần giáo dục con cách phản ứng khi bị người lạ yêu cầu gọi video, ghi âm hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Trẻ cần được hướng dẫn không nghe máy số lạ, không tiết lộ thông tin riêng tư và không để người lạ tự ý ghi âm, quay chụp.

Trong bối cảnh công nghệ phủ sóng khắp nơi, việc chủ quan cho rằng “không dùng mạng nhiều thì sẽ không bị lừa” là suy nghĩ sai lầm. Vì lợi ích tiền bạc, kẻ xấu sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn, đặc biệt vào thời điểm cuối năm khi mọi người bận rộn, dễ mất cảnh giác. Dù truyền thông và cơ quan chức năng đã liên tục cảnh báo, việc nạn nhân sập bẫy là điều khó tránh khỏi và không thể đổ lỗi cho họ. Hành vi lợi dụng tình thương của cha mẹ là vô nhân tính, cần bị xã hội lên án mạnh mẽ và xử lý nghiêm minh theo pháp luật.