Từ ngày 1/7/2025, Việt Nam chính thức triển khai mô hình chính quyền hai cấp trên phạm vi toàn quốc. Theo đó, cấp quận và huyện được bãi bỏ, hệ thống hành chính chỉ còn hai cấp là tỉnh/thành phố và xã/phường/thị trấn. Đây được xem là một bước thay đổi lớn trong công tác quản lý nhà nước, tác động trực tiếp đến thông tin hành chính của hàng chục triệu người dân. Trước thời điểm áp dụng một ngày, ứng dụng định danh điện tử VNeID đã tự động cập nhật thông tin địa chỉ thường trú của công dân theo địa giới hành chính mới, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra đồng bộ và thuận tiện.

Sự thay đổi này nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Nhiều người hào hứng chụp lại màn hình ứng dụng VNeID để “khoe” địa chỉ thường trú mới như một cách ghi dấu một sự kiện quan trọng. Trào lưu chia sẻ hình ảnh này lan rộng trên Facebook, Zalo và nhiều nền tảng khác, mang màu sắc tích cực và thể hiện sự quan tâm của người dân đối với những thay đổi trong quản lý hành chính. Tuy nhiên, đằng sau hành động tưởng chừng vô hại đó lại tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng về an toàn thông tin cá nhân, đặc biệt trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng gia tăng.

Cần nhấn mạnh rằng VNeID không đơn thuần là một ứng dụng thông thường mà được xem như “chìa khóa danh tính” của mỗi công dân trong môi trường số. Một ảnh chụp màn hình từ VNeID thường chứa nhiều dữ liệu cá nhân quan trọng, bao gồm số căn cước công dân, họ tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, địa chỉ thường trú, ảnh chân dung chính chủ và mã QR liên kết trực tiếp đến các cơ sở dữ liệu định danh. Khi những thông tin này bị công khai trên mạng, dù là vô tình, người đăng có thể đã mở ra cơ hội cho kẻ xấu lợi dụng.

Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và các công cụ xử lý hình ảnh hiện đại, kẻ gian hoàn toàn có thể “bóc tách” thông tin từ một bức ảnh được đăng tải công khai. Công nghệ nhận diện ký tự và khuôn mặt cho phép thu thập dữ liệu nhanh chóng, chính xác, từ đó phục vụ cho nhiều hành vi phạm pháp như giả mạo danh tính, làm giả giấy tờ tùy thân, mở tài khoản ngân hàng trái phép, vay tiền online hoặc thực hiện các giao dịch chiếm đoạt tài sản. Chỉ một hành động đăng ảnh để chia sẻ niềm vui cá nhân cũng có thể khiến chủ tài khoản trở thành nạn nhân tiếp theo của các đường dây lừa đảo tinh vi.

Các chuyên gia an ninh thông tin đã liên tục đưa ra cảnh báo: người dân tuyệt đối không nên đăng tải hình ảnh chứa dữ liệu cá nhân nhạy cảm lên mạng xã hội. Những thông tin như căn cước công dân, mã QR từ VNeID, thẻ ngân hàng, giấy tờ tùy thân hoặc bất kỳ tài liệu định danh nào đều có thể bị lợi dụng nếu rơi vào tay kẻ xấu. Ngay cả khi chỉ chia sẻ trong phạm vi bạn bè, người dùng vẫn cần hết sức cẩn trọng, bởi nguy cơ rò rỉ thông tin có thể đến từ nhiều nguồn không kiểm soát được.

Trong trường hợp thật sự cần chia sẻ, người dùng nên che chắn kỹ lưỡng các thông tin quan trọng như số căn cước, địa chỉ chi tiết, mã QR hoặc ảnh chân dung, đồng thời thiết lập chế độ riêng tư phù hợp cho bài đăng. Tuy nhiên, biện pháp an toàn nhất vẫn là không đăng tải những hình ảnh chứa dữ liệu cá nhân lên mạng xã hội dưới bất kỳ hình thức nào.

Trong kỷ nguyên số, thông tin cá nhân có giá trị không kém tài sản vật chất. Việc bảo vệ dữ liệu định danh không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn là ý thức của mỗi cá nhân. Cảnh giác, kiểm tra và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân chính là cách hiệu quả nhất để mỗi người tự bảo vệ mình trước những rủi ro tiềm ẩn trong môi trường trực tuyến ngày nay.